Wat is een katz-schaal?


De KATZ-schaal is een formulier (voor een voorbeeld, klik hier), veelal gebruikt door de thuisverpleging en rust-en verzorgingstehuizen om de zorgbehoevendheid van hun patiënten, in verband met Activiteiten Dagelijks Leven (ADL), te meten. Het formulier moet worden ingevuld door de behandelende geneesheer of door de verpleegkundige. Daarbij wordt gekeken naar zes belangrijke elementen:

  • zich wassen
  • zich kleden
  • zich verplaatsen
  • toiletbezoek (met of zonder hulp)
  • incontinentie
  • eten

Voor elke activiteit wordt een score gegeven naargelang de hulp die de patiënt daarbij nodig heeft. Bijkomend worden soms ook orientatie in tijd of ruimte, rusteloosheid, woonsituatie, aanwezigheid van mantelzorg en comfort, enz. gemeten. In de sector van de thuisverpleging, bepaalt de mate van zorgafhankelijkheid vaak de hoeveelheid hulp die een patiënt kan krijgen en de financiele bijdrage die hij hiervoor dient te betalen.

De Katz-schaal wordt ook gebruikt bij een aanvraag tot opname in een dagcentrum en in een rust-en verzorgingstehuis. Ook bij de toekenning van gemeentelijk mantelzorgpremies, de forfaitaire tussenkomst voor chronische zieken en de tussenkomst voor incontinentiemateriaal wordt soms gebruik gemaakt van de Katz-schaal.

Naast de Katz-schaal worden echter nog andere ‘profielschalen’ gebruikt om de zelfredzaamheid en zorgbehoevendheid te bepalen. Zo zal men bij de bepaling of men in aanmerking komt voor een tegemoetkoming van de zorgverzekering (zorgkas) meestal gebruik maken van de BEL-score (ook wel BEL-profiel of BEL-foto genoemd). In essentie worden daarbij dezelfde criteria bekeken om de mate van zelfredzaamheid of zorgbehoevendheid te bepalen. Bij de BEL-score is het zo dat je een score van 35 moet behalen om als zwaar zorgbehoevend te worden beschouwd en onder andere in aanmerking te komen voor een tegemoetkoming van de zorgverzekering. Het is een eenvoudige optelling van de behaalde scores op de verschillende criteria. Bij de Katz-schaal ligt dat iets anders. Daarbij weegt bijvoorbeeld een hogere score op het ‘zich (niet) kunnen verplaatsen’ zwaarder door dan bijvoorbeeld een hogere score inzake het criterium ‘incontinentie’. Bij de inschrijving in een rusthuis zal je dan ook vaak merken dat de scores van de Katz-schaal worden ingebracht in de computer om de ‘categorie’ te bepalen waaronder iemand kan worden ingeschreven, wat door zijn ‘ondoorgrondelijkheid’ vaak tot een gevoel van willekeur kan leiden… wat op zich best jammer is.

Naast de Katz-schaal en de BEL-score, bestaat er ook nog de medisch-sociale schaal die wordt gebruikt voor de evaluatie van de graad van zelfredzaamheid met het oog op het onderzoek naar het recht op de inkomensvervangende tegemoetkoming, de integratietegemoetkoming en de tegemoetkoming voor hulp aan bejaarden van de FOD Sociale Zekerheid. Een score van 15 of hoger komt daarbij min of meer overeen met een BEL-score van 35, al is de ene schaal op zich natuurlijk nooit helemaal vergelijkbaar of overdraagbaar naar een score op de andere schaal.

Ofschoon al deze ‘profielschalen’ dus eigenlijk hetzelfde doel hebben, namelijk het meten van de zelfredzaamheid en zorgbehoevendheid, toch zien we dat de meeste zorgsectoren vasthouden aan de door hen gebruikte ‘profielschaal’ en het is dan ook niet uitzonderlijk dat je op korte termijn door verschillende diensten met een andere profielschaal ‘beoordeeld’ wordt. Iets waar je je uiteraard de nodige vragen kan bij stellen… Het kan toch niet zo moeilijk zijn om tot één ‘systeem’ te komen dat bovendien eenduidig en transparant is voor iedereen. Maar dat is wellicht een utopie…

15 reacties op Wat is een katz-schaal?

  1. Dr De Meester J zegt:

    Als huisarts kan ik je volledig volgen en bijtreden in je redenering.Het kluwen waarin we soms verzeild geraken lijkt ondoorgrondelijk.Zeker niet transparant.Hopelijk haalt het gezond verstand “ooit” de bovenhand. “Less is more” ware in deze materie zeker een vooruitgang

    Like

  2. B Verplaetse zegt:

    Wat betekend zorgbehoevendheid FFB ?

    Like

  3. FFB staat voor forfait B. Dit doelt op bepaalde scores: 3 of 4 voor zich wassen, zich kleden, zich verplaatsen en transfer en toiletbezoek. Voor de parameter continentie scoort de patiënt 2, 3 of 4 en voor eten 1, 2, 3 of 4, met deze nuancering dat voor één van deze 2 laatste criteria, de score minstens 3 moet zijn.
    Even een nuancering van de volgende zin: “In de sector van de thuisverpleging, bepaalt de mate van zorgafhankelijkheid vaak de hoeveelheid hulp die een patiënt kan krijgen en de financiële bijdrage die hij hiervoor dient te betalen.” Het is niet de patiënt die de financiële bijdrage betaalt maar wel zijn of haar ziekenfonds (derdebetalersregeling). Voor een forfait B-patiënt ontvangt de thuisverpleegkundige dus een bepaalde vergoeding. Hier tegenover staan uiteraard ook minimale zorgverplichtingen. De verpleegkundige scoort de patiënt correct in eer en geweten. Het ziekenfonds is belast met de controle van deze scores. De thuisverpleegkundige verwijst de patiënt voor eventuele premies en tegemoetkomingen door naar de maatschappelijk werker van de mutualiteit.

    Wit-Gele Kruis Limburg

    Liked by 1 persoon

  4. Kan iemand me hier helpen aub?Ik heb een belscore van 32 gekregen dus 3 punten te weinig om recht te hebben op de zorgverzekering tegemoetkoming.Kan iemand me zeggen met hoeveel punten dit bij Fod zou overeenkomen om een integratietegemoetkoming te verkrijgen?
    Vriendelijk bedankt.

    Like

    • Beste Josiane,

      de FOD sociale Zekerheid gebruikt een andere medische schaal om de zelfredzaamheid te meten en je kan dus niet zomaar eenvoudig de vertaling maken van de belscore naar de sociaal medische schaal die door de FOD gehanteerd wordt om te bepalen of iemand al dan niet aan de voorwaarden voldoet om een integratietegemoetkoming te krijgen. Het beste wat je kan doen, is sowieso de procedure tot het aanvragen van een integratietegemoetkoming opstarten. Voor de volledige uitleg over de te doorlopen procedure, kan je best even kijken op hun website, want als ik me niet vergis, is men volop bezig met deze te herzien. Best even daar kijken of contact opnemen op het gratis nummer.
      Verder kan je ook altijd contact opnemen met het CM Infopunt Chronische Zieken. Zij kunnen samen met jou ook altijd bekijken of je mogelijks nog recht hebt op andere tegemoetkomingen en hoe en waar je die dan moet of kan aanvragen. Je vindt de gegevens van deze beide diensten ook terug op mijn blog

      met vriendelijke groet
      Martine Vangaver

      Like

    • voor de zegt:

      waarom zonder verbetering gaan de bel 35 NAAR BEL 32 er is geen verbetering dus waarom geen tegemoetkoming meer

      Like

  5. Beste Martine,
    Vriendelijk bedankt om zo snel te antwoorden.Had hier op wegwijze gelezen dat 35 overeenkomt met 15 punten bij Fod daarmee dat ik dit vroeg.Heb enkele jaren geleden van Fod reeds 10 punten gekregen maar wel geen geldtegemoetkoming dus ik dacht dat ik nu misschien meer punten bij hen zou krijgen en dus misschien ook iets van een tegemoetkoming ontvangen.Ook hulp door derden was reeds aangevraagd indertijd maar daar ook maar 10 punten voor gekregen in plaats van de nodige 11.
    Hoe komt het dat in Merelbeke de Belscore maar 30 punten moet bedragen,iemand die ik van de pijn kliniek ken woont daar en ontvangt de mantelzorgpremie.Ik woon in leuven,Vlaams-Brabant.
    Het is echt heel moeilijk om hulp te krijgen en ik ben reeds van 2002 invalide :(
    Vriendelijk bedankt voor de raad.

    Like

    • beste Josiane,

      als ik jou was zou ik toch eens contact opnemen met het CM Infopunt Chronische Zieken. Het lijkt me trouwens sterk dat je hier op deze website ergens zou gelezen hebben dat 35 punten op de Bel-score automatisch overeenkomt met 15 punten bij de FOD Sociale Zekerheid. Verder moet je zeker niet alles geloven wat je hoort… én… er is een groot verschil tussen een tegemoetkoming van de zorgverzekering en de mantelzorgpremie, ook al worden beiden in de volksmond door elkaar gebruikt. Voor de tegemoetkoming van de zorgverzekering moet je wel degelijk 35 punten scoren of de Bel-schaal… altijd en overal, ook in Merelbeke. Voor mensen die echter niet in aanmerking komen voor deze tegemoetkoming wegens een te lage score, bestaat er in sommige gemeenten (en let wel, dit is zeker niet overal het geval, dat hangt echt van gemeente tot gemeente af) de mantelzorgpremie. De precieze regelgeving daaromtrent ken ik zelf niet, maar je kan altijd eens navraag doen bij de sociaal assistente van het OCMW van je gemeente of dat bij jou bestaat en of je er eventueel kan van genieten. Maar nogmaals, als ik jou was zou ik even contact opnemen met het CM Infopunt Chronische Zieken. Wat ook altijd nuttig is, is een gesprek met de sociale dienst van je mutualiteit. Ook zij kunnen je vaak de juiste weg wijzen naar eventuele bijkomende tegemoetkomingen of herzieningen.
      Heel veel sterkte verder!!!

      Like

  6. Beste Martine,
    Ik heb al een mail terug gekregen van de gemeente Merelbeke en daarin staat dus dat ze daar soepeler zijn en dat ik enkel in beroep kan gaan tegen deze score.Hier boven staat wel degelijk het volgende:Naast de Katz-schaal en de BEL-score, bestaat er ook nog de medisch-sociale schaal die wordt gebruikt voor de evaluatie van de graad van zelfredzaamheid met het oog op het onderzoek naar het recht op de inkomensvervangende tegemoetkoming, de integratietegemoetkoming en de tegemoetkoming voor hulp aan bejaarden van de FOD Sociale Zekerheid. Een score van 15 of hoger komt daarbij eigenlijk overeen met een BEL-score van 35.
    Toelage voor chronisch zieken kan ik niet krijgen want volgens hetgeen dat ik gelezen heb kom ik daar niet voor in aanmerking.
    In beroep gaan ga ik niet doen.Zal me er maar bij neerleggen.
    Vriendelijk bedankt om te willen helpen.
    Groetjes,josiane

    Like

    • Beste Josiane,

      wat de hoogste scores betreft, kan je er inderdaad van uitgaan dat een score van 35 op de Bel-schaal zal overeenkomen met een score van 15 of hoger op de medisch-sociale schaal. Maar dat betekent niet automatisch dat je lagere scores op de verschillende schalen zomaar kan vergelijken of vertalen.
      Wat de gemeente Merelbeke betreft, ik blijf erbij dat het hier wel degelijk zal gaan om de mantelzorgpremie en NIET om de tegemoetkoming van de zorgverzekering. Het is namelijk NIET de gemeente die instaat voor de betaling van deze tegemoetkoming van de zorgverzekering.
      Verder zeg je dat je niet in aanmerking komt voor de toelage voor chronische zieken. Maar als ik je doorverwijs naar het CM Infopunt Chronische Zieken, dan heeft dat op zich niets te maken met deze toelage. Het infopunt is er voor iedereen die ‘chronisch ziek’ is en die hulp nodig heeft in zijn zoektocht naar alle hulp en tegemoetkomingen waar hij/zij eventueel recht op heeft.
      Je hoeft je dus helemaal nergens zomaar bij neer te leggen (wat natuurlijk niet hetzelfde is dan zeggen dat je in beroep zou moeten gaan). Het enige wat ik wilde bereiken, is dat je op een eenvoudige manier en op één gecentraliseerde plaats hulp zou zoeken om te zien wat er voor jou mogelijk is… en daarvoor is het CM Infopunt volgens mij de ideale plaats (los van het feit of je nu lid bent van de CM of van een andere mutualiteit, iedereen kan daar terecht). Mocht je toch die stap niet willen zetten, dan kan ik je alleen maar nogmaals aanraden om toch eens je licht op te steken en hulp te vragen bij de sociale dienst van je eigen mutualiteit en of bij de sociale dienst van het OCMW van je gemeente.
      Wat heb je uiteindelijk te verliezen? In het allerslechtste geval, is de uiteindelijke uitkomst dat je misschien geen recht hebt op geen enkele tegemoetkoming… maar dan heb je er tenminste ook alles aan gedaan en weet je ook voor de toekomst – mocht je toestand onverhoopt verslechten – waar je terecht kan en wat je moet doen om dan alsnog eventueel een tegemoetkoming te kunnen bekomen.
      Heel veel kracht en sterkte verder.

      met vriendelijke groet
      Martine Vangaver

      Like

  7. Sociaal verpleegkundige zegt:

    Beste,
    Gelieve u ervan te vergewissen dat uw voorbeeld KATZ-schaal niet meer up-to-date is. Zo bestaat er geen score 5 meer op tijd en plaats en is er een categorie D-forfait bijgevoegd.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s