Voorlopig bewindvoerder… soms bijna een vak op zich.


Zie belangrijke algemene opmerking op startpagina

Wanneer je bent aangesteld als voorlopig bewindvoerder voor een familielid, dan zijn de taken die je daarbij in het dagdagelijkse leven moet uitvoeren eigenlijk vrij eenvoudig. Maar wanneer je dan opeens geconfronteerd wordt met ‘het aanvaarden van een erfenis’ of ‘de verkoop van een eigendomswoning’, dan kan je wel eens het gevoel krijgen dat ‘voorlopige bewindvoering’ een vak op zich is waarvoor je bijna moet gestudeerd hebben.

28 januari 2010 – 7 uur ’s ochtends. Terwijl de verpleging bezig is met het ‘afleggen’ van nonkel Maurice, bel ik al zijn neven en nichten op om hen het droeve nieuws van zijn overlijden te melden. Vooruitziend als ik ben, vraag ik hen allen of het goed is dat ik verder alles regel met de notaris en de begrafenisondernemer en of zij nog speciale wensen hebben. En dan hoor ik het jullie al denken: Martine, dat had je toch aan één van die neven of nichten kunnen overlaten… en dat is natuurlijk ook zo. Maar ik wéét gewoon dat niemand van hen zal ‘opstaan’ om de nodige regelingen te treffen… zelfs nu niet. Bovendien voelt het ook gewoon goed om dit laatste nog voor nonkel Maurice te kunnen doen… het regelen van zijn begrafenis zoals ik denk dat hij het graag zou gewild hebben.

En het verloopt ook allemaal naar wens. De begrafenisondernemer heeft goed werk geleverd. De afscheidsplechtigheid is sereen, de koffietafel drukbezocht en de voordien zo afwezige neven en nichten lijken nu opeens een hechte clan. In mijn naïviteit ben ik daar op dat moment blij om. Iedereen is het er ook over eens dat het een ‘passend’ afscheid is… eenvoudig en rustig, precies zoals nonkel Maurice zelf was. Vóór de familie echter uit elkaar gaat, zijn er toch enkelen die me vragen hoe het nu verder zal gaan ivm de aangifte van de successierechten en de eventuele verkoop van de woning en gronden die nonkel Maurice in eigendom had en er wordt zelfs gespeculeerd over hoeveel geld hij eigenlijk had. En dan is daar toch dat kleine duiveltje dat op mijn schouder staat te dansen en te springen en in mijn oor roept: “zie je wel, zie je nu wel… het gaat alleen maar om het geld…”

Op dat moment ben ik dan ook heel erg blij dat ik eigenlijk meteen alles in handen gegeven heb van de plaatselijke notaris. Dat leek me – mede gelet op de omvang van de erfenis – ook de enige logische oplossing. Enerzijds omdat ik zélf geen erfgename ben en anderzijds omdat mijn schoonmoeder wél zal erven van nonkel Maurice en ik daarbij als haar voorlopig bewindvoerder zal moeten optreden. Bovendien had ik in die laatste weken voor het overlijden van nonkel Maurice ook nog enkele aankopen voor hem gedaan van mijn eigen centjes en dat had ik toch ook graag teruggehad. Gelet ook op het feit dat ik het laatste jaar heel intensief voor nonkel Maurice gezorgd heb en er bijna dagelijks aan huis kwam, wil ik het graag allemaal zo ‘zuiver’ mogelijk houden en leek het me dan ook het beste om de notaris te belasten met het hele erfenisdossier. Er zouden overigens ook nog heel wat rekeningen komen – denk alleen al maar aan de rekening van de begrafenisondernemer en de eindafrekening van het rusthuis en het ziekenhuis – en ik ben toch écht niet van plan om die allemaal zelf voor te schieten.

Als voorlopig bewindvoerder van mijn schoonmoeder heb ik trouwens al mijn handen vol … want voor het mogen aanvaarden van een erfenis moet ik de bijzondere machtiging vragen aan de Vrederechter. Het is iets waarover ik bij mijn aanstelling als voorlopig bewindvoerder wel iets gelezen heb in de korte richtlijnen die ik toen meekreeg en waar ik me destijds ook wel wat zorgen over gemaakt had in die zin dat ik me afvroeg of ik dat allemaal wel zou kunnen.  Maar nu zal ik het dus wel moéten kunnen.

Wanneer ik ergens half februari enkele rekeningen die nog op naam van nonkel Maurice zijn toegekomen bij de notaris binnenbreng, blijkt trouwens dat het ‘erfenisdossier’ nog veel ingewikkelder wordt dan eerst gedacht. Want nonkel Maurice was zélf blijkbaar erfgenaam in een ander dossier dat al jaren ‘vastzit’ omwille van allerlei interpretatieproblemen. En zolang dat dossier niet uitgeklaard is, kunnen de eigendommen waar nonkel Maurice deelgerechtigd in was (en die nu dus eigenlijk zouden moeten verdeeld worden onder zíjn erfenamen) niet verkocht of verdeeld worden. Heel ingewikkeld allemaal… en op dat moment ben ik dan ook héél erg blij dat het meisje op het notariskantoor het dossier echt helemaal ter harte neemt en vast besloten is om dit voor eens en altijd volledig uit te klaren (bedankt Nele!!!). 

Zij is trouwens ook diegene die me eigenlijk meteen gerust stelt wat mijn taak als voorlopig bewindvoerder betreft. Het vragen van de bijzondere machtiging om een erfenis te mogen aanvaarden, is iets waar zij een soort van typebrieven voor hebben en het wordt eigenlijk allemaal netjes voor me geregeld zodat ik eigenlijk alleen nog maar mijn handtekening moet zetten. Maar leergierig als ik ben, wil ik natuurlijk wél weten hoe de hele procedure in elkaar zit. Zo worden soms moeilijke wetteksten waarin alles vaak ‘droog’ wordt uitgelegd, op een miniumum van tijd helemaal duidelijk. En als je dan – zoals ik – ook nog eens het geluk hebt iemand te treffen die je alles geduldig wil uitleggen dan steek je daar echt heel veel van op. Ik voel me dan ook meer en meer thuis in mijn rol van voorlopig bewindvoerder en op dat moment wéét ik ook gewoon dat ik met de steun van de mensen van het plaatselijke notariskantoor dit alles tot een goed einde kan brengen. Bovendien – zo fluistert een klein stemmetje in mijn oor – is het op zich ook een soort van ‘oefening’ voor wanneer mijn schoonmoeder ooit sterft. Want op dat moment zal ik als voorlopig bewindvoerder voor mijn schoonbroer dezelfde marsroute moeten afleggen. Maar daar wil ik op dat moment eigenlijk nog niet te veel over nadenken.

Wat me wél tegenvalt, zijn de bijeenkomsten met alle erfgenamen bij de notaris. Want al snel blijkt dat het duiveltje op mijn schouder helemaal gelijk krijgt. Wanneer bekend wordt hoe groot de volledige erfenis wel is en hoeveel er daarvan naar Vadertje Staat gaat in de vorm van successierechten (voor neven en nichten en voor het bedrag waar het hier om gaat, is dat zo’n 70%), dan voel je bij bijna al de aanwezigen het ongenoegen daarover.  Hier en daar wordt er ook iets gemompeld over zijn heel erg sobere levensstijl terwijl nu blijkt dat hij eigenlijk rijker was dan de zee diep. En dan kan ik het toch niet laten om op te merken dat nonkel Maurice zich enerzijds héél erg bewust was van wat er met het geld zou gebeuren bij zijn overlijden én dat hij gewoon altijd geleefd heeft zoals hij het wou. Sommigen voelen zich bijna zichtbaar ‘betrapt’, merk ik… terwijl ik bij anderen denk: “als blikken konden doden…”. Wanneer ik trouwens achteraf ook nog verneem dat er zijn die niet goed gezind zijn omwille van het feit dat er, naast de gewone begrafeniskosten, ook 5000 euro betaald werd voor een nieuwe grafsteen op het familiegraf waarin nonkel Maurice werd bijgezet (iets waarvoor ik de opdracht/toestemming gegeven heb aan de begrafenisondernemer), kan ik eigenlijk alleen maar mijn hoofd schudden in diep ongeloof om zoveel hebberigheid… ik kan het niet anders noemen.

Enfin, ergens begin maart 2010 ontvang ik de aangetekende gerechtsbrief waarin de bijzondere machtiging verleend wordt om de erfenis te aanvaarden. En omdat dit altijd moet gebeuren onder de voorwaarde van een boedelbeschrijving ga ik enkele dagen later, samen met het meisje van het notariskantoor, de inventaris opmaken in het huis van nonkel Maurice. Een werkje dat toch snel enkele uren in beslag neemt. We verwonderen ons samen ook over de spreekwoordelijke ‘schatten op zolder’ die we vooral in de schuur terugvinden. Niet dat de dingen die we zien veel geldwaarde hebben, maar we kunnen ons wel allebei voorstellen dat sommige van deze heel erg oude werktuigen toch wel een bijzondere waarde zouden kunnen hebben voor bijvoorbeeld de plaatselijke heemkundige kring. Voor het overige moeten we overigens al snel besluiten dat de waarde van de inboedel zo goed als nihil is. Op dat moment neem ik me trouwens ook voor dat ik – als niet-erfgenaam en in dit ‘dossier’ eigenlijk enkel optredend als voorlopig bewindvoerder – op het moment dat de woning moet leeggemaakt worden voor eventuele verkoop ervan, daar niet wil in betrokken worden. Want in tegenstelling tot mijn doorgaans voortdurende positieve naïviteit, ben ik inmiddels toch eerder pessimistisch ingesteld wat de samenwerking en ‘hechtheid’ van deze familie betreft. In mijn verbeelding stel ik me dan ook de meest akelige taferelen voor van jaren afwezige neven en nichten die nu de hele woning gaan doorzoeken op zoek naar het spreekwoordelijke ‘geld onder de matras’… en daar wil ik absoluut niéts mee te maken hebben.

De komende maanden blijf ik vaak met een heel erg dubbel en soms ook wrang gevoel kijken naar hoe het ‘lelijke’ in mensen kan bovenkomen wanneer het om geld gaat. De op de begrafenis zo hecht lijkende clan van neven en nichten heeft nog amper contact met elkaar en bij de meesten kan het geld van de erfenis niet snel genoeg op hun rekening staan. Nu moet ik wél toegeven dat ik ook wel blij ben met het vooruitzicht dat ik als voorlopig bewindvoerder voor mijn schoonmoeder niet meer zo zal moeten ‘passen en meten’ om iedere maand alle binnenkomende facturen voor haar verzorging in het rusthuis te kunnen betalen… maar bij sommigen heb je echt het gevoel dat ze op het geld zitten te wachten.

Op die momenten prijs ik mezelf weer eens gelukkig dat ik enkel betrokken ben als voorlopig bewindvoerder en dat ik daarnaast ook nog de zorg voor mijn schoonbroer heb… want voor hem telt alleen het menselijke aspect. Hij mist nonkel Maurice als mens… en zo hoort het ook gewoon. Soms vraag ik me trouwens af of het misschien dit is wat in de Bijbel bedoeld wordt met “zalig zij de armen van geest”? De mooie ‘eenvoud’ waarmee mijn schoonbroer in zijn mentale beperktheid omgaat met dit alles zou voor velen een belangrijke levensles zijn.

Zelf heb ik trouwens ook weer heel wat bijgeleerd… zéker als mens… maar ook in mijn hoedanigheid van voorlopig bewindvoerder. Het moeten vragen van bijzondere machtigingen en de hele procedure die moet gevolgd worden bij het aanvaarden van een erfenis… het schrikt me allemaal niet meer af. En dat heb ik eigenlijk vooral te danken aan de fijne samenwerking met de mensen van het plaatselijke notariskantoor én met de vredrechter. Het echt warm-menselijk contact dat ik daarbij mocht ervaren, is echt ongekend. Bedankt allemaal!!!

Advertenties

Over Martine Vangaver

ben passioneel bezig met het ijveren voor meer toegankelijkheid van de sociale voorzieningen voor de meest zorgbehoevenden in onze maatschappij en schrijf daarover op https://martinevangaver.wordpress.com/ Verder ben ik als voorzitster van Ziekenzorg CM Leefdaal (vanaf 24 september Samana) even passioneel bezig met de verjonging en vernieuwing van onze plaatselijke werking
Dit bericht werd geplaatst in België, voorlopig bewindvoering, Wegwijzer en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

2 reacties op Voorlopig bewindvoerder… soms bijna een vak op zich.

  1. marleen van dam zegt:

    Allemaal al een tijdje geleden Martine, ook wij, mijn zus en ik, mochten op het kantoor van de notaris veel meegevoel en warmte en bereidwilligheid ervaren. Wat ik vooral heb geapprecieerd was het begrip van de naaste medewerkster van de notaris voor het feit dat mijn hoofd absoluut niet naar papieren stond toen ons moeke net was overleden en mijn man nog op palliatieve verbleef. Letterlijk:”Laat je zus nu maar even bekomen. We vinden haar gegevens wel in onze dossiers.” was wat ze tegen mijn zus zegde. Zoiets doet deugd. En ja, de hebberigheid van mensen. Groetjes Marleen

    Like

  2. Marie-Jeanne Van de Voorde zegt:

    Ook ik ondervond veel steun van het plaatselijk notariskantoor. Ze hebben me echt met alles geholpen waar ze konden voor en nadat mijn vader gestorven was, en mama dementerend bleek te zijn. Vooral het deel ervoor, dat was belangrijk voor allerlei ‘afhandelingen’.
    Groetjes,
    Marie-Jeanne

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s